Engelli
bireylerin
çalıştığı
işyerlerinin
yüzde
85’inde
işe
uyum
eğitimi
verilmezken
yüzde
84’ünde
de
fiziksel
düzenleme
eksiği
var.
Yüzde
73’ünde
ise
servis
hizmeti
yok.
İŞE
ALIM
SÜREÇLERİNDE
AYRIMCILIK:
Ayrımcılıkla
karşılaşma
olasılığı
bazı
engel
grupları
için
(psikolojik
ve
zihinsel
engelliler)
daha
yüksektir.
Engel
derecesi
düşük
ve
ortopedik
engeli
olan
bireylerin
istihdam
edilme
oranı
daha
yüksektir.
Belirli
engel
grupları
için
erişilebilir
olmayan
işyerleri
de
engelli
çalıştırma
yükümlülüklerini
diğer
engel
gruplarından
bireyleri
çalıştırarak
yerine
getirmektedirler.
Bu
durumun
çözümü
için
erişilebilirlik
standartları
sağlanmalı;
işe
yerleştirmede,
işin
gerektirdiği
özellikler
ile
kişinin
sahip
olduğu
yetkinliklerin
örtüşmesi
esas
olarak
değerlendirilmelidir.
YAPILMAYAN
DÜZENLEMELER
ÇALIŞMA
ORTAMINDA
AYRIMCILIK:
Toplumun
engelli
bireylerle
birlikte
yaşama
konusundaki
bilgi
ve
beceri
eksikliği,
dışlayıcı
kültürü
birlikte
getirmektedir.
Bunun
sonucu
olarak
çalışma
ortamındaki
davranışlarda,
performans
değerlendirmesi
ve
terfi
gibi
süreçlerde
de
ayrımcılık
yaşanmaktadır.
TÜİK
verilerine
göre,
engelli
bireylerin
işyerlerinde
yapılması
gerekirken
yapılmayan
düzenlemeler
ve
oransal
dağılımları
şu
şekildedir:
Yüzde
88’inde
mesleki
teknolojik
destek
sağlanmamakta;
yüzde
84.8’inde
engelliler
için
işe
uyum
eğitimi
verilmemekte;
yüzde
84.1’inde
engelliler
için
fiziksel
düzenleme
bulunmamakta;
yüzde
79.3’ünde
diğer
çalışanlar
engelliler
ile
çalışma
konusunda
bilgilendirilmemekte;
yüzde
78’inde
çalışma
saatleri
düzenlenmemekte;
yüzde
73.2’sinde
ulaşım
için
servis
sağlanmamakta;
yüzde
54.3’ünde
tedavi
için
izin
almakta
kolaylık
sağlanmamaktadır.
Çalışma
ortamında
karşılaşılan
ayrımcılık
ile
ilgili
sorunların
çözümü
için
işyeri
uyumlaştırma
programları
ve
destekleyici
teknolojiler
sağlanmalı;
işe
yerleştirilen
engelli
çalışanların
durumu
izlenmeli
ve
değerlendirilmeli;
ayrımcılıkla
mücadelede
‘farkındalık’
yaratma
çalışmaları
yapılmalıdır.
İşverenlerin
ve
işe
alım
süreçlerinde
çalışanların
ayrımcılığa
karşı
bilinçlendirilmesi,
üniversite
öğrencisi
engelli
bireylere,
ilgili
sektörlerde
staj
olanaklarının
sağlanması,
iyi
örneklerin
kamuoyunda
paylaşılması
sorunların
çözümünde
önemli
katkılar
sağlayacaktır.
ATILACAK
ADIMLAR
ERİŞİLEBİLİRLİK
SORUNU:
Engelli
bireyin
yaşamını
bağımsız
sürdürebilme
hakkı,
erişilebilirlikle
ilgili
yapılan
düzenlemelerin
çıkış
noktasıdır.
Bu
nedenle
erişilebilirlik
alanında
atılacak
adımlar,
engelli
bireylerin
istihdam
artışı
için
büyük
önem
taşımaktadır.
İşyerlerinin
‘Birleşmiş
Milletler
Engelli
Hakları
Sözleşmesi’nde
tanımlanan
‘makul
uyumlaştırma’
çerçevesinde
erişilebilir
hale
gelmesine
yönelik
çalışmaların
birçoğunun
önemli
bir
maliyeti
bulunmamaktadır
(ILO,
2011).
Bu
uyumlulaştırma,
kamu
ve
özel
sektör
ortaklığında
gerçekleştirilmesi
gereken
orta
vadeli
bir
sorumluluk
olarak
ele
alınmalıdır.